Związek Sybiraków - Odział Wrocław
Pomnik Zesłańcom Sybiru na Skwerze Sybiraka we Wrocławiu

Pomnik Zesłańcom Sybiru według projektu artysty-rzeźbiarza Jarosława Perszko w ścisłej współpracy artystycznej z inżynierem architektem Czesławem Bieleckim został wzniesiony we Wrocławiu na Skwerze Sybiraków placu Strzeleckiego, w rejonie działania parafii p. w. św. Bonifacego, której proboszczem jest ks. prałat dr Wojciech Tokarz.

Pomnik został poświęcony 20 września 2000 r. (w roku jubileuszowym), a w 60 rocznicę pierwszej deportacji Polaków w głąb Związku Radzieckiego przez księdza Henryka kardynała Gulbinowicza Arcybiskupa Metropolity Wrocławskiego, w asyście ks. biskupa Tadeusza Rybaka- Ordynariusza Legnickiego, biskupów i duchowieństwa metropolii Wrocławskiej, w obecności Premiera R. P. prof. Jerzego Buzka, Marszałka Dolnośląskiego prof., Jana Waszkiewicza, Wojewody Wrocławskiego Witolda Krochmala, Prezydenta Wrocławia Bogdana Zdrojewskiego, Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. dyw. Janusza Rębacza i Jego Z-cy gen. bryg. Józefa Rzemienia oraz Prezesa Związku Sybiraków senatora Ryszarda Reiffa Prezesów i członków Zarządu Głównego i Zarządów Oddziałów oraz Kół jak również licznej rzeszy Sybiraków z całej Polski, młodzieży szkolnej i harcerskiej.

Pomnik ufundowany wielkim wysiłkiem Sybiraków z Kraju, z Zagranicy i przez licznych sponsorów.

Pomnik upamiętniający wszystkich Sybiraków i tych zmarłych na Nieludzkiej Ziemi i już tu w Ojczyźnie, jak i żyjących w podzięce Opatrzności za powrót do Ojczyzny. Powstał z inicjatywy Prezesa Związku Sybiraków Ryszarda Reiffa i Uchwały III Zjazdu Związku Sybiraków, którzy przeżyli deportacje, obozy karne, więzienia i łagry...

On stracili Ojcowiznę, stracili najbliższych - i oni zasiedlili Ziemie Zachodnie - rubieże Rzeczypospolitej i stolicę Dolnego Śląska - Wrocław, postanowili wystawić ten monument świadczący o pamięci tych, którzy pozostali na Nieludzkiej Ziemi Związku Radzieckiego.

Pomnik ten stanowi dziękczynienie za ocalenie i powrót do Ojczyzny oraz widomy znak pamięci. Pieczę nad budową pomnika sprawują Zarząd Oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu z prezesem Janem Fencem i Komitet Budowy Pomnika z Przewodniczącym prof. dr Tomaszem Szepietowskim.

Sylwetka Pomnika o wysokości 12 metrów przedstawia Krzyż Łaciński - krzyż przebijający mur wyznaczający drogę do przezwyciężenia, do nadziei, do światłości...

Przechodniu...
Niech w twym sercu
Sybiraków męczeństwo
Wznieci płomyk nadziei
W dobro nad złem
Zwycięstwo...

(fragment wierszowanej refleksji
na cześć Pomnika Zesłańcom Sybiru
autorstwa Sybiraka Mariana Jonkajtysa)

Sybiracy otrzymali w darze dwa Kamienie Węgielne. Jeden przywieziony z Ziemi Irkuckiej z napisem na tabliczce: Cząstka Syberii - Ziemi Męczeńskiej, jako dar od przebywających w dalszym ciągu na wygnaniu Polaków. Drugi, podarowany przez Oddział Związku Sybiraków w Opolu, zaprojektowany przez dr Tadeusza Podkówkę i wykonany z białego marmuru, z umieszczonym na nim mosiężnym krzyżem.

Oba Kamienie Węgielne, poświęcone przez Ojca Świętego Jana Pawła II w 1997r., zostały umieszczone w mensie ołtarza polowego przed pomnikiem.
Na Skwerze Sybiraka ustawione zostały dwa czworoboczne bloki z czarnego granitu, na bokach których, w czterech językach (polskim, rosyjskim, angielskim i niemieckim) wyryto inskrypcję:

Pomnik ten wznieśli Sybiracy i Rodacy
Pamięci wszystkich zesłańców i ofiar
Ku przestrodze przyszłych pokoleń
Wdzięczni Bogu za ocalenie
I powrót z Nieludzkiej Ziemi

Wrzesień 2000r.

Każdego roku, w Dniu Sybiraka (17 września), pod pomnikiem odbywa się uroczysta msza polowa w ceremoniale wojskowym, z udziałem przedstawicieli władzy państwowej i samorządowej, wojska i policji, młodzieży szkolnej i harcerskiej.